Bağdat Caddesi. Beyaz Apt. No:339/7 Erenköy / İstanbul
Uyku Apnesi Tedavisi

Uyku Apnesi Tedavisi

Uyku Apnesi Nedir?

Uyku sırasında üst solunum yolunda nefes alma fazında değişen kollaps derecesi doğrultusunda oluşan en az 10 saniyelik solunum durmasıdır. Uyku apnesi sırasında yaşanan solunum durması en az 10 saniye sürmektedir ancak, daha fazla sürdüğü de gözlemlenmiştir.

Uyku apnesi solunumun durmasının yanı sıra kandaki oksijen doygunluğunun azalması durumudur.

Üst solunum yolunda, yolun açık kalmasını sağlayan kaslar bulunmaktadır. Çeşitli sebeplerle üst solunum yolunu açık tutan kaslarda gevşeme oluşması ya da dil kökü, yumuşak damak, aşırı büyümüş bademcikler sebebiyle hava yolunun tıkanması sonucu en az 10 saniye süren nefes alamama durumlarının meydana gelmesine uyku apnesi adı verilmektedir.

Uyku apnesi solunumun durduğu, öte yandan ise solunum çabasının devam ettiği bir süreçtir. Hatta uyku apnesi sırasında solunum çabasının fazla artış göstermesiyle beyin uyarılmakta ve böylece solunum yolu açılmaktadır. Bu sebeple uyku apnesi bulunan kişilerde, solunum durana kadar horlama, ardından gürültülü bir homurdanma ile yeniden nefes almaya ve horlamaya devam etme gözlemlenmektedir.

Uyku Apnesi Tipleri Nelerdir?

Uyku apnesinin belli başlı tiplerini şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

  • Obstrüktif (Tıkayıcı) Uyku Apnesi: Üst solunum yollarının çeşitli faktörlerin etkisiyle tıkanması sonucu ortaya çıkan uyku apnesi tipidir. En sık rastlanan uyku apnesi tipi, tıkayıcı uyku apnesi olarak karşımıza çıkmaktadır.
  • Santral Uyku Apnesi: Beyin de belli başlı sinyaller, solunumun kontrol edilmesinden sorumludur. Solunumdan sorumlu kasların beyin tarafından gönderilen sinyaller ile harekete geçirilmesiyle solunum fonksiyonu gerçekleşmektedir. Solunumu kontrol eden kaslara beyin tarafından uygun sinyallerin gönderilememesi ile santral uyku apnesi ortaya çıkmaktadır.
  • Mikst Uyku Apnesi: Kişide hem obstrüktif hem de santral uyku apnesinin birlikte görüldüğü uyku apnesi tipidir.

Uyku Apnesi Belirtileri Nelerdir?

Uyku apnesi belirtileri genellikle benzerlik göstermektedir. Özellikle obstrüktif ve santral uyku apnesi sendromu belirtileri birbiri ile çokça benzerlik göstermekte, bu durum uyku apnesi tipinin belirlenmesini zorlaştırmaktadır. Bu bakımdan uyku apnesi belirtilerini şu şekilde sıralayabilmekteyiz;

  • Yüksek sesle horlama, daha sık olarak obstrüktif uyku apnesinde belirgin şekilde ortaya çıkan bir durum olsa da, uyku apnesinin genel olarak en önemli belirtisidir.
  • Uykuda solunum durması atakları
  • Uykusuzluk
  • Aşırı terleme
  • Depresif ruh hali ve ruhsal gerginlik
  • Dikkat eksikliği ve sorunları
  • Reflü gibi çeşitli mide rahatsızlıkları
  • Sinirlilik
  • Uykuda sık sık idrara kalkma
  • Uyku geçişi ve uyku sırasında hissedilen huzursuzluk hissi
  • Uykudan ani şekilde uyanma durumları yaşanması, daha çok santral uyku apnesinde ortaya çıkan belirtilerdir.
  • Sabahları ağız kuruluğu ve boğaz ağrısı ile uyanılması
  • Sabah baş ağrısı ile uyanma
  • Uykudan uyanıldığı zaman hissedilen halsizlik ve yorgunluk hali

Uyku apnesi olan kişilerde, kandaki oksijen doygunluğu azalmaktadır ve gün içerisinde sürekli uykulu olma problemi oluşmaktadır.

Uyku Apnesi Tanısı

Hastanın şikayetlerinin ayrıntılı şekilde dinlenilmesi sonrası, genel bir muayene ve özellikle kulak burun boğaz muayenesi gerçekleştirilmektedir.

MR ve BT gibi belli başlı radyolojik tetkikler gerçekleştirilerek hava yolları detaylı şekilde görüntülenmekte ve darlıklar değerlendirilmektedir.

Uyku apnesinin kesin tanısının yapılabilmesi için, polisomnografi adı verilen bir uyku analizi gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Polisomnografi testi ile, tüm gece boyunca beyin aktivitesi ve solunumsal olaylar kaydedilmekte, böylece en kesin tanı koyulabilmektedir.

Uyku Apnesi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Uyku apnesi tedavisi, hastalığın seviyesine göre belirlenmektedir. Uyku apnesinin geldiği boyut doğrultusunda uygulanan tedavi seçeneklerini; cerrahi tedavi, pozitif hava basıncı, yaşam tarzı değişiklikleri şeklinde sıralayabilmekteyiz.

Uyku apnesi tedavisinde en öncelikli noktayı, kişide fazla kilolar mevcut ise, bu kilolardan kurtulmak oluşturmaktadır. Kişinin fazla kilolarından kurtulması, sigara ve alkol gibi maddelerin tüketiminden kaçınması sağlanmalıdır.

Uyku apnesinin ileri derecede olduğu durumlarda, yaşanan üst solunum yolu darlığı cerrahi tedaviyi gerekli kılabilmektedir.

İleri derece uyku apnesi problemlerinde, CPAP adı verilen ve pozitif hava basıncı veren cihazlar kullanılabilmektedir. Bu cihazlar yardımıyla, uyku sırasında üst solunum yollarının devamlı olarak açık tutulması sağlanmaktadır. Böylece apne oluşumu engellenebilmekte ve diğer yandan horlama tedavisi de sağlanmış olmaktadır.

Pozitif hava basıncı veren cihazlar, silikon bir hava maskesi ile kullanılmaktadır. Tedavinin etkisi doğrultusunda ve hastanın da tercihi ile otomatik düzenleme yapılabilmekte ya da sabit basınçlı cihaza geçilerek hasta takibe alınabilmektedir. Pozitif hava basıncı oluşturan cihazları kullanmakta güçlük çeken ya da hafif derece uyku apnesi bulunan kişilerde ise, ağız içi aparey ile alt çene öne alınabilmekte, böylece dilin geriye düşmesi sağlanarak solunum yolunun tıkanmasının önüne geçilebilmektedir.